Wyobraź sobie dżdżysty poranek, gdy wstajesz z łóżka lewą nogą. Już za trzy miesiące przeprowadzasz się za granicę. Niedługo zaczniesz pracę w zupełnie nowym środowisku. Chcesz ułatwić sobie start i uczysz się języka, którym będą posługiwać się Twoi współpracownicy, urzędnicy oraz wszelkiego rodzaju sprzedawcy. Codziennie przerabiasz ćwiczenia na słownictwo i gramatykę. Dwa razy w tygodniu chodzisz na zajęcia grupowe. Niby komunikujesz się już dobrze, ale odczuwasz braki w słownictwie. Chciałbyś mówić lepiej. Niestety, czujesz, że ciągle stoisz w miejscu.
Ten dzień będzie inny.
Kupiłeś swoją pierwszą książkę w obcym języku. To książka, którą kojarzysz z dzieciństwa. Znasz jej treść już dosyć dobrze, a myśl o niej wywołuje ciepło w Twoim sercu i wspaniałe wspomnienia beztroskich chwil.
Idziesz do kuchni po ulubiony napój, wygodnie siadasz na kanapie i zaczynasz czytać…
Na początku idzie Ci topornie. Rozumiesz kontekst, ale musisz skupić się na rozpoznawaniu znanych struktur. Już po kilku stronach zauważasz, że idzie Ci znacznie lepiej. Chłoniesz słowo po słowie, zdanie po zdaniu. W głowie klaruje się czysta fabuła powieści. Wspomnienia dzieciństwa wracają, a Ty niepostrzeżenie zapamiętujesz setki słów.
Cichaczem zagnieżdżają się w Twojej pamięci.
Słowa, struktury, zwroty.
Właśnie tak. Mamy to!
Czytanie to znakomity sposób na relaks oraz genialne narzędzie do nauki języka obcego — teraz uczysz się w naturalnym kontekście, utrwalasz słowa i rozwijasz wyobraźnię. A co najważniejsze — robisz to w sposób przyjemny.
Twoja wyobraźnia pracuje na pełnych obrotach
Kiedy czytasz, zbitki liter zamieniają się w obrazy i emocje. Obce słowa przestają być dziwnymi szlaczkami, a stają się nośnikami znaczeń, wspomnień i relacji. Dzięki temu szybciej je zapamiętujesz i zaczynasz rozumieć w praktycznym kontekście. Fabuła ma przebieg linearny, poradnik — hierarchiczny.
Twój mózg łączy kropki, rejestruje kolokacje. Pracuje na pełnych obrotach!
Kontekst to klucz
Spotykasz słowa w różnych kontekstach. Gdy raz je przetłumaczysz, a później trafisz na nie ponownie, Twój mózg musi sięgnąć do pamięci i odtworzyć ich znaczenie. To właśnie ten proces wzmacnia zapamiętywanie i sprawia, że słowa utrwalają się na dłużej.
A kiedy słowa pojawiają się wielokrotnie — zostają z Tobą na stałe.
Słowa żyją
Słowo w książce przestaje być tylko słowem — nagle nabiera życia. Zestawione z innymi reprezentuje świat, bohaterów i emocje. A to właśnie emocje są kluczem do skutecznego zapamiętywania.
Nauka mimochodem
Książkę możesz czytać w różnych miejscach: w autobusie, w kawiarni, w łóżku przed snem.
Ty wybierasz 🙂
Ta zmiana otoczenia dodatkowo wspiera proces zapamiętywania. Co więcej — często sięgasz po książkę z przyjemnością, więc kontakt z językiem staje się codziennym nawykiem.
Przyjemność przede wszystkim
Wybierasz temat, który naprawdę Cię interesuje. Może to być ulubiony autor, poradnik z dziedziny, którą kochasz, albo powieść, która wciągnie Cię bez reszty. Dzięki temu czytanie nie jest tylko nauką — to czas relaksu, który jednocześnie przynosi podwójne korzyści.
Oryginał ma moc
Czytanie książki w oryginale to zupełnie inny poziom doświadczenia. Zauważasz niuanse językowe, które giną w tłumaczeniach. Poznajesz naturalny język — zarówno formalny, jak i potoczny. To sprawia, że obcy język staje się żywy i prawdziwy.
Czy jesteś już zaintrygowany? Pozwól, że przedstawię Ci kilka wskazówek, jak zacząć!
Jak zacząć swoją przygodę z czytaniem w obcym języku?
1. Dobierz książkę do swojego poziomu
Znasz podstawy języka? Śmiało zaczynaj!
Wybierz książkę stworzoną specjalnie dla uczących się albo lekką powieść, która nie przytłoczy Cię trudnym słownictwem.
Zbyt łatwa — nie rozwinie Cie. Zbyt trudna — szybko zniechęci. Najlepsza jest ta „w sam raz”.
Mówi o tym teoria Stephena Krashena, amerykańskiego językoznawcy, który podkreśla rolę zrozumiałego przekazu w nauce języka.
Uczenie się języka następuje, gdy uczący się jest wystawiony na zrozumiały przekaz (comprehensible input), zawierający struktury nieco powyżej jego aktualnego poziomu kompetencji. Jeśli aktualny poziom oznaczymy jako i, to input powinien być na poziomie i+1.
Innymi słowy: materiały do nauki powinny być trochę trudniejsze niż to, co już znasz, ale nadal zrozumiałe. Dzięki temu Twój mózg naturalnie „wchłania” nowe elementy języka bez nadmiernej frustracji.
2. Wybierz coś, co naprawdę Cię kręci
Wybierz gatunek, który lubisz — kryminał, fantasy, romans czy poradnik. Dzięki temu będziesz czytać nie tylko dla nauki języka, ale też dla własnej przyjemności. Unikaj na początek trudnych książek technicznych z dziedzin, o których nie masz pojęcia. Lepszym wyborem będzie poradnik związany z tematem, który już znasz i chcesz pogłębić.
3. Czytaj z przyjemnością
Wybieraj książki, które Cię wciągają i sprawiają radość. Gdy lektura przestaje być przyjemna, odłóż ją i sięgnij po inną, bardziej interesującą. Do tej pierwszej możesz wrócić później — kiedy poczujesz się pewniej w języku.
4. Tłumacz tylko to, co niezbędne
Wystarczy nieduży zasób słownictwa, by zrozumieć sens. Wyłap kluczowe słowa. Zaznacz je w tekście, a gdy natrafisz na nie ponownie — spróbuj samodzielnie przypomnieć sobie znaczenie. To właśnie wtedy mózg wykonuje świetną robotę i zapisuje wiedzę w pamięci długotrwałej.
Nie musimy świadomie rozumieć, że uczymy się nowej struktury; wystarczy, że w przekazie, który jest dla nas w większości zrozumiały, pojawiają się elementy lekko wykraczające poza to, co już znamy. Wtedy przyswajanie zachodzi naturalnie.
Krashen w Principles and Practice in Second Language Acquisition, 1982
Nauka języka jako przygoda
Najważniejsza rada?
Traktuj naukę języka jak podróż. To droga pełna odkrywania nowych kultur, sposobów myślenia i spojrzenia na świat.
Karolowi Wielkiemu, cesarzowi rzymskiemu, przypisuje się słowa: „Znajomość drugiego języka to posiadanie drugiej duszy.”
Coś w tym jest — nauka języka naprawdę potrafi otworzyć w nas nową część tożsamości. A dzięki książkom uczysz się komunikować, poszerzasz horyzonty i zyskujesz zupełnie nowe doświadczenia.
W dodatku możesz osiągnąć to wszystko, kiedy wygodnie siedzisz na kanapie i pijesz ulubiony napój!
Już się wygodnie rozsiadłeś? To zapraszam Cię do obejrzenia świetnego wystąpienia Lery Boroditsky. Ten krótki filmik pozwoli Ci lepiej zrozumieć, jak język kształtuje nasze myślenie.
Daj mi jeszcze znać w komentarzu, jaką książkę w języku obcym wybierasz na swój pierwszy deszczowy poranek 🙂